Историография
Есть одна вещь, которая может объединить армян из разных уголков мира по духу, уму и крови, это НАЦИОНАЛЬНАЯ ЛЮБОВЬ.Раффи


Paruyr Sevak


admin


Հայոց լեռները – Պարույր Սևակ

Ասում են, թե մի ժամանակ, Ինչքա՜ն առաջ` ի՞նչ իմանաք, Եղբայրներ են եղել հսկա մեր լեռները:            Զարթնել են շուտ,          Ելել ոտի, Նա՛խ կապել են իրենց գոտին, Լվացել են պաղ ամպերում Իրենց երեսն …

Hovhannes Tumanyan


admin


Դառնացած ժողովուրդ – Հովհաննես Թումանյան

Մտածմունքներ կան, որ սաստիկ ծանր են, բայց դուք դատապարտված եք մտածելու, չեք կարող փախչել նրանցից։ Նրանք է՛ն ծանր հիվանդությունների նման են, երբ դուք գիտեք, որ ձեր մարմնի մեջ կրում եք քաղցկեղի խոցը, բարակացավի բացիլները կամ ժանտախտի թույնը։ Չեք կարող անց …



admin


Գիտությունը Հին Միջագետքում

Միջագետքի ժողովուրդները հասան որոշակի նվաճումների աշխարաճանաչողության ասպարեզում: Հատկապես նշանակալից էին բաբելոնացիների ձեռքբերումներն մաթեմատիկայի բնագավառում: Այն ծագեց դաշտերը չափելու, ջրանցքներ կառուցելու և կենցաղային այլ անհրաժեշտություններից դրդված: Դեռ ամենավաղ ժամանակներից բաբելոնացիներն կառուցում էին բազմահարկ (սովորաբար յոթհարկանի) աշտարակ-զիկկուռատներ:   Նրանց ամենավերին հարկերից գիտնականերն …



admin


Ելտըզի մահափորձը

Ելտըզի մահափորձը մեր պատմության համեմատաբար անհայտ իրադարձություններից է։ Այն տեղի է ունեցել 1905թ․ հուլիսի 21-ին Ելտըզի պալատի մոտ գտնվող Սուլթանիե մզկիթի բակում։ Մահափորձը ուղղված էր սուլթան Աբդուլ Համիդի II-ի դեմ, ում կազմակերպած  է 1894-96 թթ․ համիդյան կոտորածներին զոհ գնացին ավելի …



admin


Բժշկությունը Հին Եգիպտոսում

Բժշկությունը Հին Եգիպտոսի մշակույթի կարևոր մասն էր կազմում: Մարդու մարմնի կառուցվածքի մասին առաջին պատկերացումները եգիպտացիները ստացել են զմռսումներ կատարելու արդյունքում, որն ապացույց էր նաև այն բանի, որ քիմիայի ոլորտը չափազանց զարգացած էր Հին Եգիպտոսում: Գիտնականներն անգամ վարկած են առաջ քաշում, …



admin


Հայոց Կոմմագենեի վերջին տիտղոսակիր արքան

Հայոց Կոմմագենեի վերջին արքայազն, տիտղոսակիր արքա, հռոմեական սենատոր և կոնսուլ, Աթենքի արքոնտ Փիլոպապպոսի (65 – 116թթ․) հուշարձանը գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում: Փիլոպապպոսը Կոմմագենեի վերջին արքա Անտիոքոս Դ Կոմմագենացու թոռն է, Գայոս Հուլիոս Արքելայոս Անտիոքոս Եպիփանեսի (Gaius Julius Archelaus Antiochus …



admin


Այս էլ հայերի կանանց, տղաների ու մանուկների համար

Մ.թ.ա. 184 թվական, Հայաստան: Ալանական թագավորության բանակը, դաշնակցած վրացիների և կովկասյան լեռնականների հետ, անակնկալ ներխուժեց Մեծ Հայքի թագավորության տարածք ու, հսկայական ավար և գերիներ ձեռք գցելով, հետ քաշվեց: Այդ ժամանակ սկսեցին գործել առաջին այդ հարվածը բաց թողած Մեծ Հայքի թագավորության …



admin


Սրբազան Տրընդեզը

Տրնդէզը Հայկական «Հայկեան» սրբազան ուսմունքի համաձայն, չորս սատար կամ օժանդակ տոներից մեկն է, որը խորհրդանշում է բնության չորս տարրերից մեկին՝ կրակին: Մեր նախնիների իմաստության համաձայն, տրնդեզի կրակով մենք ձմռանն օժանդակում ենք անցում կատարել դեպի գարուն, այսինքն՝ հայկական Ամանոր-Զատիկ, որն Արեգ …



admin


Քուրմ Միհրանի դասը

Մի օր Քուրմ Միհրանին(Մանավազյան 3-րդ դարի վերջ) շատ են ասում, որ խոսի ուսմունքային խորացված թեմաների մասին: Վերջապես նա օր է որոշում, որ բոլոր պահանջողները հավաքվեն լսելու: Երբ հավաքը լինում է, Բարեպաշտ Քուրմը ուշանում է մոտ մեկ ժամ, ոմանք վիրավորված հեռանում …



admin


Կանաչ դաշտը․ Հրանտ Մաթևոսյան

Քուռակը խրտնեց ու վազեց դեպի մայրը, բայց շատ էր վախեցել, մորը չէր տեսնում, ուրիշ կողմ էր փախչում: Մայրն ուզեց գնալ դեպի քուռակը, բայց վզի պարանը խանգարեց: Եվ մայրը քուռակին խրխինջով կանչեց իր մոտ: Քուռակը մեկ ամսվա քուռակ էր, միամսյա նրա …



admin


Անդրանիկը հա՛մ քաջ է, հա՛մ խելացի

Աղբյուր Սերոբի մահից հետո, ֆիդայիները որոշում են հայդուկապետ նշանակել Գևորգ Չաուշին, սակայն վերջինս վրաժարվում է ՝  իր փոխարեն առաջարկելով Անդրանիկի թեկնածությունը․ իսկ Սեբաստացի Մուրադն իր ելույթում ասում է․   Անդրանի՛կն է այդ առաջնորդը. և եթե անգամ նա մեռած լինի, իր …



admin


Վարդաս Փոկաս Ավագ․ հայ զորավար, պատրիք և կեսար

Վարդաս Փոկաս Ավագ (նաև՝ Վարդ, հուն. Βάρδας Φωκᾶς; մոտ 878 – մոտ 968), հայ զորավար Բյուզանդական կայսրությունում, պատրիկ, կեսար (963-968)։ Վարդասը բյուզանդական զորավար Նիկեփորոս Փոկաս Ավագի որդին, Լևոն Փոկաս Ավագի եղբայրը, Բյուզանդիայի Նիկեփորոս Բ Փոկաս (963-969) կայսեր, կյուրոպաղատ Լևոնի և …



admin


Արգիշտիխինիլի

Արգիշտիխինիլի․ռազմավարական և վարչատնտեսական խոշոր կենտրոն հանդիսացած այս քաղաքը հետազոտողների ուշադրությունը գրավել է դռևս 1869թ-ին, երբ հայտնաբերվեց Արգիշտի Ա-ի արձանագրությունը։   Քաղաքի կարևորությունն էր փաստում Խորխորյան տարեգրությունը, ուր ասվում է, թե Ասորեստանի և Մանայի դեմ տարած հաղթանակից հետո, Արգիշտի Ա-ն իր …



admin


Ձմեռը կես էր եղել, գիշերը՝ նույնպես

Ձմեռը կես էր եղել, գիշերը՝ նույնպես: Մայր մեղուն վեր թռավ, ծխացող լամպի լույսն ավելացրեց, իջեցրեց քիվից դեպի ներս ցցված՝ մեխից տարուբերվող չորացած երիցուկի գլխիկը: Տաք թեյի առաջին ումպի հետ փոքրիկ ձագուկը բացեց սառած աչուկները: Մայր մեղվի դեմքին ժպիտ երևաց: Դեռևս …



admin


Զորանամակ

Զորանամակը Մեծ Հայքի ռազմական ուժերի քանակի և դասակարգման մասին պետական վավերագիր կամ ուրույն հրովարտակ է։ Մեզ է հասել կարևորագույն մի պատմական փաստաթուղթ՝ Զորանամակը, որը հստակ նկարագրում ու թվում է Հին Հայաստանի զորքը, դրա թվակազմը և կազմակերպչական առանձնահատկությունները։ Այս փաստաթուղթն իրենից ներկայացնում էր …



admin


Ցեղակրոնության օր. Հիքսոս Արթուր

Հունվարի 14-ը հռչակված է որպես Ցեղակրոնության օր. Շնորհավորում եմ իրենց Ցեղակրոն գիտակցող համայն ՀԱՅերին, իսկ մնացյալին հղում եմ Նժդեհի այս խոսքերը` «Եթե ցայսօր մեր ժողովուրդը հարվածներ է միայն ստանում և ողբերգորեն՝ անկարող է հակահարվածել – դրա պատճառն այն է, որ …



admin


Հայկ Ասատրյան

Երբ ներցեղային բարոյական չկա, ազգի յուրաքանչյուր անդամը մյուսի համար դառնում է հալածիչ, ոսոխ, իսկ ինքը` ազգային ամբողջությունը, անդամալուծվում է: Հավաքականության զգացումի խաթարումը ինքնին բավական է, որ մի ազգ մեռնի, թեկուզ դա չունենա արտաքին թշնամիներ: Հայկ Ասատրյան Հայկ Ասատրյան Հայ հասարակական-քաղաքական …



admin


Օձաբերդի պեղումների ֆանտաստիկ արդյունքները

    Օձաբերդը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզի Ծովինար և Արծվանիստ գյուղերի միջև՝ Սևանա լճի հարավային ափին։ Այստեղ 1934 թվականին ստուգողական պեղումներ է կատարել հայտնի հնագետ Բորիս Պիատրովսկին, այնուհետև, միայն 2014 թվականին հնագիտական պեղումները կրկին վերսկսվեցին։   Թոնդրակ.am-ի զրուցակիցը Օձաբերդի հնագիտական …

Բուն հայոց Վարդավառը․


admin


Բուն հայոց Վարդավառը

Մեր իմաստուն նախնիները Իմաստուն մեր նախնիները` հատկապես քրմական դասը, հասել էին տիեզերական տրամաբանության։ Ուստի հին հայոց հավատամքը հիմնված էր լրջագույն տիեզերական օրինաչափությունների, աստղագիտության, երկնային երևույթների և առհասարակ գիտական փաստերի վրա։ Եվ պատահական չէ, որ Հայոց հնագույն հավատամքային յուրաքանչյուր տոն ունեցել …

Հայաստանը գարեջրի երկիր


admin


Հայաստանը գարեջրի երկիր․

Քսենոփոն Գարեջրի մասին ուշագրավ տեղեկություններ է հաղորդում հույն պատմիչ և զորավար Քսենոփոնը։ Մ.թ.ա. 401 թվականին, գահատենչ Կյուրոս Կրտսերի, Աքեմենյան թագավոր Արտաքսերքսես 2-րդի դեմ  Կունաքսայի ճակատամարտում պարտվելուց հետո, Քսենոփոնի գլխավորած 10 հազար հույն վարձկան բանակի նահանջը տեղի ունեցավ Հայաստանի վրայով՝  դեպի …